Montaż Turbulizatorów firmy Aero-Service

Uwaga wstępna:
Turbulizatory nie naprawią niepoprawnie latającego samolotu, źle wyważonego, lub mającego nieodpowiednią geometrie powierzchni nośnych czy sterowych. Są to urządzenia, które wyraźnie poprawią charakterystykę i właściwości pilotażowe samolotu w okolicy prędkości przeciągnięcia, jednocześnie obniżając tą prędkość i zwiększając wartość krytycznego kąta natarcia.

Turbulizatory Aero-Service zostały opracowane z myślą o samolotach ultralekkich, LSA, oraz eksperymentalnych i specjalnych.


Decydujący wpływ na skuteczność turbulizatorów, ma ich rozmieszczenie na skrzydle względem krawędzi natarcia. Jeśli zostaną umieszczone za daleko od krawędzi natarcia, to ich skuteczność podczas przeciągnięcia będzie znikoma. Dzieje się tak, ze względu na warstwę przyścienną oraz na to, że oderwanie strug występujące na skrzydle podczas przeciągnięcia wystąpi przed turbulizatorami. Jeśli turbulizatory zostaną umieszczone zbyt blisko krawędzi natarcia, może to zwiększyć powodowany przez nie opór. Wzrost oporu jest zwykle mały i trudny do odnotowania podczas prób w locie, dlatego większym błędem jest montaż turbulizatorów zbyt oddalonych od krawędzi natarcia.
Turbulizatory Aero-Service, na skrzydle najlepiej montować w odległości 7-9% długości cięciwy mierzone od krawędzi natarcia do początku turbulizatora. (sposób mierzenia - patrz rys).



Jest to odległość, która statystycznie daje najlepsze i pewne rezultaty. Dopuszczalny przedział odległości poprawnego montażu jest jednak większy i wynosi od 6 do 10% długości cięciwy. Dla typu profilu występującego w danym samolocie najlepsze miejsce montażu można określić poprzez wnikliwe próby w locie, jest to praco- i czasochłonne, jednak pozwala uzyskać najlepsze rezultaty. Różnice wynikające z niewielkiego przesunięcia turbulizatorów zwykle są minimalne, dlatego wykonując próby warto zacząć od skrajnych pozycji, oraz pozycji środkowej, i w ten sposób dobrać pozycję optymalną. Próby w locie warto również wykonać, aby dokładnie porównać osiągi i własności pilotażowe przed i po montażu turbulizatorów.

Montaż na skrzydłach

1. Na początku należy określić miejsce montażu turbulizatorów. Mając daną cięciwę obliczamy 7% jej długości. Jeśli nie znamy cięciwy - należy ją zmierzyć. Dla skrzydeł zbieżnych, obliczenia wykonujemy dla dwóch miejsc: przy końcówce oraz przy kadłubie. Dla skrzydeł o obrysie prostokątnym wystarczy jedno miejsce pomiaru.W przypadku skrzydła wyposażonego w flaperony (np. stol 701, Avid, Kitfox), pomiaru dokonujem łącznie z nimi.

2. Należy odznaczyć obliczoną odległość na skrzydle. Do krawędzi natarcia skrzydła przykładamy pionowo listwę.
Dokładniej to listwa nie musi być w pionie lecz prostopadle do cięciwy skrzydła. Poziomując samolot do pomiaru należy również uwzględnić kąt zaklinowania skrzydła na kadłubie. W kolejnym kroku, od listwy odmierzamy obliczone 7% cięciwy. (zdjęcia 1,2)











W przypadku skrzydła o obrysie prostokątnym, wymiar przy końcówce będzie taki sam jak przy kadłubie. Następnie łączymy obydwa odmierzone punkty. Możemy to zrobić np. malarską taśmą maskującą. Uzyskana linia oznacza miejsce, gdzie będziemy przyklejać turbulizatory.



Uwaga: W przypadku skrzydła zbieżnego, turbulizatory naklejamy pod kątem 15° do napływających strug a nie do krawędzi natarcia! W takim przypadku warto przyciąć krawędzie wzorników zawartych w zestawie, aby zachować odpowiedni rozstaw.



3. Teraz trzeba przygotować zawarte w zestawie turbulizatory , specjalne arkusze samoprzylepne, oraz powierzchnie skrzydeł i/lub stateczników . Powierzchnie przed klejeniem powinny być czyste i odtłuszczone. Arkusze samoprzylepne są specjalnie nacięte, aby ułatwić i przyspieszyć procedurę montażu.



Przed przyklejeniem turbulizatorów do taśmy, ich podstawy należ odtłuścić. Wymagana temperatura otoczenia dla użycia taśmy samoprzylepnej nie może być niższa niż 15°C. W przypadku klejenia w niższej temperaturze, producent spoiwa nie gwarantuje pewnego i trwałego połączenia.

Uwaga: promień podstawy turbulizatora został dobrany tak aby pasował do większości zastosowań. Jeśli jednak się zdarzy, że promień podstawy jest za mały w stosunku do powierzchni na której ma obyć on montowany, dopuszczalne jest lekkie zeszlifowanie podstawy bardzo drobnym papierem ściernym.





4. Przyklejanie turbulizatorów zaczynamy ok 50mm od zakończenia skrzydła. Od końcówki, na długości ok 900 mm stosujemy rozstaw 60mm. W celu dokładnego rozmieszczenia turbulizatorów używamy dostarczonego w zestawie szablonu z rozstawem 60mm. Na drugim skrzydle postępujemy identycznie, natomiast na pozostałej rozpiętości stosujemy rozstaw 90mm i również korzystamy z dostarczonego szablonu.








Montaż na stateczniku poziomym

Uwaga: Turbulizatory montujemy na spodniej powierzchni statecznika!



1. Linia oznaczająca początek turbulizatora powinna zostać wytrasowana na stateczniku 100mm przed szczeliną/zawiasem pomiędzy statecznikiem poziomym a sterem wysokości.

2. Na stateczniku stosujemy rozstaw 30mm korzystając z szablonu zawartego w zestawie.




Montaż na stateczniku pionowym.

Montażu dokonujemy po obu stronach statecznika pionowego.
Rozmieszczenie i kąty turbulizatorów na stateczniku pionowym są nieco inne:

1. Linie oznaczająca początek turbulizatora wyznaczamy na stateczniku 90mm przed zawiasem/szczeliną steru kierunku.

2. Stosujemy rozstaw 70mm.

3. Kąt nachylenia powinien wynosić pomiędzy 0 a 5° w stosunku do kierunku napływu powietrza w przypadku lotu poziomego, tak aby podczas lądowania przy zadartym nosie samolotu kąt ten nie przekraczał 20°. My zalecamy kąt odchylenia turbulizatorów 4° i wzornik z takim kątem jest zawarty w zestawie statecznika pionowego. W praktyce, najlepiej jest wypoziomować samolot do montażu i wyznaczyć linię 90 mm przed zawiasem/szczeliną a turbulizatory montować nachylone 4° używając wzornika oraz poziomicy.









Do pobrania: Instrukcja montażu turbulizatorów



W przypadku pytań lub wątpliwości prosimy o kontakt.



Tekst oraz zdjęcia zamieszczone w instrukcji są własnością firmy Aero-Service. Nie zezwala się na publikacje, kopiowanie, oraz wykorzystywanie całości lub fragmentów bez pisemnej zgody właściciela firmy Aero-Service.